Serwis dla kobiet

Szkarlatyna – przyczyny, objawy, leczenie i diagnoza

12

Szkarlatyna jest chorobą zakaźną, którą powodują bakterie paciorkowca z grupy A. Streptokoki, czyli paciorkowce odpowiadają za szereg chorób – począwszy od niegroźnych infekcji górnych dróg oddechowych, przez zapalenie skóry, na wyjątkowo groźnym wstrząsie toksycznym organizmu – kończąc. Streptococcus pyogenes – czyli paciorkowiec ropny, odpowiedzialny za wywołanie szkarlatyny może wniknąć do organizmu na skutek:

  • zakażenia kropelkowego, podczas rozpryskiwania się śliny lub wydzieliny pochodzącej z jamy nosowej – w wyniku chociażby kichnięcia osoby będącej nosicielem bakterii,
  • spożycia nieumytych owoców lub warzyw, na których bytuje bakteria,
  • nadmiernego spożywania produktów mlecznych oraz tych, zawierających duże ilości cukru, które stwarzają w organizmie środowisko przyjazne paciorkowcom.

Szkarlatyna, czyli płonica,  jeszcze kilkadziesiąt lat temu uchodziła za chorobę o niezwykle ciężkim przebiegu, a ¼ chorujących na nią pacjentów – umierała. Dzisiaj płonicę przechodzą najczęściej bez powikłań, pacjenci w wieku przedszkolnym oraz wczesnoszkolnym
z przybliżoną częstotliwością na 100 tysięcy mieszkańców – 150 przypadków zachorowań. Zakażeniom szczególnie sprzyja osłabienie organizmu pacjenta, który jest nosicielem bakterii, nie dającej do tej pory objawów.

Objawy

Do najczęściej występujących symptomów płonicy należą:

  • silny i niemijający ból gardła, pojawiający się w okresie od 2 do 5 dni po zakażeniu,
  • uczucie rozbicia,
  • ból głowy,
  • ból brzucha połączony z wymiotami,
  • podwyższona znacznie temperatura ciała, nawet do 40 stopni Celsjusza,
  • powiększenie węzłów chłonnych, szczególnie tych, położonych w okolicach szyi,
  • migdałki oraz język pokryte białym lub szarym nalotem,
  • w niektórych przypadkach zanikające białe zabarwienie języka, a uwidaczniające się malinowe/szkarłatne wypustki na języku – stąd nazwa choroby,
  • występujący u chorych tzw. objaw Pastii, od nazwiska rumuńskiego lekarza – czerwone, nitkowate wybroczyny pojawiające się w fałdach skórnych, szczególnie w zgięciu łokcia, które  poprzedzają pojawienie się wysypki,
  • pojawiająca się drobna wysypka, przypominająca ślady po przetarciu skóry drucianą szczotką – dotyka przede wszystkim tułowia, pośladków oraz pachwin,
  • pojawienie się białego obszaru w okolicach twarzy, przypominającego trójkąt. Podczas gdy na policzkach pacjenta występuje rumień, obszar pomiędzy ustami a nosem pozostaje blady – symptom ten nosi nazwę trójkąta Fiłatowa – od nazwiska rosyjskiego pediatry i naukowca zajmującego się badaniem chorób zakaźnych wieku dziecięcego,
  • wysypka, która może, ale nie musi powodować swędzenia i zanika po upływie około 10 dni,
  • wysypka zaczynająca schodzić wraz z wyraźnym łuszczeniem się naskórka chorego – na samym końcu schodzi wysypka
    w okolicach spodu stóp oraz wewnętrznej części dłoni – ten objaw najczęściej zwiastuje koniec choroby.

W nielicznych przypadkach płonicy mogą towarzyszyć komplikacje, a jej przebieg może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia pacjenta. Pacjent chorujący na szkarlatynę natychmiast powinien ponownie skonsultować się z lekarzem, jeśli odczuwa:

  • kłucie pod żebrami, w prawym boku oraz wyczuwalne powiększenie wątroby – może to stanowić objaw poważnej dysfunkcji tego narządu, prowadzący do wystąpienia żółtaczki,
  • powiększenie śledziony,
  • brak objawów anginy lub bardzo słabe jej symptomy, które charakterystyczne są dla płonicy u większości chorujących.

Toksyczny przebieg płonicy może doprowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego, a w konsekwencji nawet do zawału serca. Poważny przebieg choroby diagnozuje się głównie u pacjentów dorosłych.

Diagnoza

Najczęściej w celu potwierdzenia charakterystycznych symptomów szkarlatyny, lekarz zleca wykonanie wymazu z gardła chorego na obecność paciorkowców z grupy A. Jest to najłatwiejszy i jednocześnie najpewniejszy sposób, by odróżnić płonicę od chorób przebiegających podobnie, takich jak angina, różyczka, odra lub zakażenie gronkowcem.

Leczenie

Podczas procesu leczenia szkarlatyny zaleca się:

  • podawanie antybiotyków, głownie z grupy penicylin – leki należy podawać w określonych porach, by nie dopuścić do gwałtowanego spadku ich stężenia we krwi chorego,
  • bezwzględne dokończenie przyjmowania antybiotyków, nawet jeśli pacjent poczuł się lepiej, a objawy ustąpiły w trakcie kuracji – niedoleczona płonica może powodować niebezpieczne powikłania łącznie z chorobami nerek, stawów oraz serca,
  • pozostanie w domu i odpoczynek przez kilka dni po zakończeniu choroby – płonica bowiem wyjątkowo silnie nadwyręża siły organizmu,
  • uzupełnianie leczenia przyjmowaniem witamin, głównie witaminy C,
  • w przypadku wystąpienia podwyższonej temperatury ciała, przyjmowanie powszechnie dostępnych leków przeciwgorączkowych,
  • izolowanie pacjenta w miarę możliwości, ponieważ stanowi on źródło potencjalnego roznoszenia bakterii, zwłaszcza wśród osób z niedoborami odporności – chorymi na schorzenia przewlekłe, nowotwory oraz osłabionymi z racji wieku.
  • utrzymywanie szczególnego stopnia higieny w domu – prania oraz dezynfekowania pomieszczeń – paciorkowiec jest nieodporny na oddziaływanie środków chemicznych.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.