Bataty: składniki odżywcze, witaminy, zalety
Słodki ziemniak to bardzo dobra w smaku podziemna bulwa. Jej cechą szczególną jest nazwa, ponieważ profesjonalnie brzmi ona następująco: Ipomoea batatas, co w skrócie można określić jako batat. To warzywo, które jest bogate w przeciwutleniacze, zwane beta-karotenem. Tego rodzaju związku pomagają skutecznie podwyższać poziom witaminy A we krwi, zwłaszcza wśród małych pacjentów. Ponadto, bataty są bardzo pożywne oraz bogate w naturalny błonnik, który sprawia, że są bardzo sycące i słodkie.
Dzięki swojej postaci, bataty mogą być przyrządzane na wiele sposobów. Jednak, najczęstsza formą spożycia są ugotowane lub smażone. Bataty są najczęściej pomarańczowe, ale występują również w innych kolorach, takich jak biały, czerwony, różowy, fioletowy czy żółty. Warto podkreślić, że bataty pod kątem smaku i wyglądu są całkowicie inne od polskich ziemniaków.
Fakty o batatach
- Surowy batat zawiera około 77% wody, 21% węglowodanów, 2% białka oraz 3% błonnika.
- Bataty są pozbawione tłuszczów.
Ponadto, 100 gram, surowych batatów zawiera:
- Około 90 kcal,
- 77% wody,
- 1,5 g białka,
- 20 g węglowodanów,
- 4 g cukru,
- 3 g błonnika,
- Tłuszczów nasyconych: 0 g.
Składniki odżywcze
Węglowodany w batatach
- Średniej wielkości batat, który waży około 100 gram, zawiera niespełna 27 gramów węglowodanów.
- Węglowodany są złożone, co oznacza, że składają się głównie ze skrobi, które stanowią około 50% całej zawartości.
- Natomiast cukry proste tj. glukoza, fruktoza, sacharoza i maltoza są kolejnymi 30% zawartości węglowodanów.
- Bataty posiadają średni indeks glikemicznym, co oznacza, że wzrost wartości cukru po ich spożyciu nie podnosi się aż tak bardzo. Jednak, diabetykom nie zaleca się ich spożywania.
Skrobia
Skrobie jako składnik odżywczy są często dzielone na 3 różne kategorie pod względem ich cech charakterystycznych dotyczących ich trawienia. Proporcje skrobi w batatach przedstawiają się następująco:
- 80% wszystkich skrobi obecnych w batatach stanowią te szybko strawione, co oznacza, że sa szybko rozkładane i wchłaniane, zwiększając przy tym wartość wskaźnika glikemicznego.
- 9% wszystkich skrobi obecnych w batatach stanowią te powoli strawione, co oznacza, że rozkładają się wolniej i powodują mniejszy wzrost poziomu cukru we krwi.
- 11% wszystkich skrobi obecnych w batatach stanowią te, które są odporne, co oznacza, że ten typ skrobi jest przyjazny dla bakterii jelitowych.
Błonnik
Ugotowane słodkie ziemniaki są stosunkowo bogate w błonnik, a średniej wielkości słodkie ziemniaki zawierają około 4 gramów tego potrzebnego i wartościowego składnika. Generalnie, błonnik jest rozpuszczalny w 20% w postaci pektyny. Jednakże, aż 80% rodzajów błonnika nie jest rozpuszczalne i przybiera wtedy postać celulozy, hemicelulozy i ligniny.
Rozpuszczalny błonnik w postaci pektyny, może zwiększać uczucie sytości, zmniejszać spożycie pokarmu i zmniejszać skoki cukru we krwi, spowalniając trawienie cukrów i skrobi. Jednakże, nierozpuszczalny błonnik wiąże się z korzyściami zdrowotnymi, takimi jak zmniejszone ryzyko cukrzycy i poprawa zdrowia jelit.
Białka
Średniej wielkości batat zawiera około 2 gramów czystego białka, które jest stosunkowo niskiej jakości. Bataty jednak zawierają unikalne białka, zwane sporaminami, które stanowią ponad 80% wszystkich funkcjonujących białek. Sporaminy są produkowane w ziemniaku, gdy roślina jest poddawana fizycznym uszkodzeniom, w celu ułatwienia gojenia. Pomimo stosunkowo niskiego poziomu białka, słodkie ziemniaki są ważnym źródłem białka w wielu krajach rozwijających się i rozwiniętych, ponieważ są jednym z najbardziej dostępnych produktów.
Witaminy i minerały
Bataty są zdecydowanie bogate w wiele witamin i minerałów, które stanowią doskonałe źródło beta-karotenu, witaminy C i potasu. Najważniejsze witaminy i minerały w batatach przedstawiają się następująco:
- Witamina A:bataty są bogate w beta-karoten, który automatycznie przekształca się w witaminę A w organizmie człowieka. Zalecaną dzienną dawkę witaminy A można uzyskać przy użyciu i spożyciu tylko 100 gramów słodkich ziemniaków.
- Witamina C: to bardzo ważny przeciwutleniacz, który może skrócić czas przeziębienia i poprawić zdrowie i wygląd skóry.
- Potas:jest bardzo ważny dla kontroli ciśnienia krwi. Ponadto, potas zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia chorób serca.
- Mangan:śladowy minerał, który jest ważny dla wzrostu, rozwoju i metabolizmu człowieka.
- Witamina B6: Odgrywa ważną rolę w przekształcaniu żywności w energię.
- Witamina B5: Znana również jako kwas pantotenowy, występuję praktycznie we wszystkich produktach spożywczych.
- Witamina E:Jeden z najważniejszych przeciwutleniaczy pomagający chronić organizm przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.
Zalety batatów
Regularne spożywanie batatów wpływa pozytywnie na stan zdrowia człowieka oraz jego kondycję fizyczną. Ponadto, bataty są bogate w ważne związki odżywcze, które wspomagają zdrowe odżywiania. Zasadniczo, bataty były i są analizowane pod względem zawartości witaminy A. Spożywanie batatów jest zalecane, gdy dany pacjent posiada duże niedobory tej witaminy. Witamina reguluje poziom cukru we krwi oraz działa antyoksydacyjnie.
Zapobieganie niedoborowi witaminy A
Witamina A odgrywa ważną rolę w organizmie człowieka, a niedobór tego niezbędnego składnika odżywczego jest głównym problemem zdrowia publicznego w wielu krajach rozwijających się. Niedobór może powodować zarówno tymczasowe, jak i trwałe uszkodzenie oczu, a nawet prowadzić do nieodwracalnej ślepoty. Niedobór witaminy A może także hamować funkcje immunologiczne i zwiększać śmiertelność, zwłaszcza wśród dzieci oraz kobiet w ciąży i oraz tych karmiących. Słodkie ziemniaki są doskonałym źródłem wysoko potrzebnego beta-karotenu, który w organizmie człowieka przekształca się w witaminę A.
Reguluje poziom cukru we krwi
Coraz więcej osób cierpi z powodu cukrzycy, w więc braku równowagi w poziomie cukru we krwi i tym samym, wydzielaniu insuliny. Spożywanie batatów korzystanie wpływa na poprawę samopoczucia u osób cierpiących na cukrzycę typu 2. Ponadto, bataty mogą obniżyć poziom glukozy i cholesterolu LDL. Jednak, są to nieoficjalne wyniki badań, które nie zostały jeszcze potwierdzone.
Zmniejszenie zachorowania na nowotwór
Uszkodzenie oksydacyjne komórek jest często związane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka, niekorzystnym stanem, w którym komórki rosną poza normalne granice i do innych tkanek znajdujących się w organizmie człowieka. Diety, które są bogate w związku przeciwutleniające wiążą się z niższym ryzykiem zachorowania na nowotwór żołądka, nerek czy piersi. Związku z tym, że bataty zawierają spore ilości przeciwutleniaczy, to mogą one neutralizować rozwój komórek nowotworowych.